Wyobraź sobie, że prowadzisz małą firmę — może to być jednoosobowa działalność gospodarcza albo lokalny serwis — i każdego dnia zastanawiasz się: czy muszę być „na VAT”, czy mogę być zwolniony? Od 1 stycznia 2026 roku na horyzoncie pojawia się konkretna zmiana: próg zwolnienia podmiotowego z podatku VAT zostanie podniesiony z 200 000 zł do 240 000 zł.
W naszym biurze rachunkowym pomagamy klientom dokładnie rozumieć, co ta zmiana znaczy dla ich działalności — zarówno dla tych, którzy już korzystają ze zwolnienia, jak i dla tych, którzy dopiero rozważają wybór trybu „VAT-zwolniony”. W tym artykule krok po kroku przeanalizujemy:
- komu i kiedy przysługuje zwolnienie z VAT,
- jakie warunki trzeba spełnić,
- jakie wyjątki istnieją,
oraz co nowego od 2026 roku oznacza próg 240 000 zł i jakie ma to implikacje dla Twojej firmy.
Jeśli jesteś właścicielem małej lub średniej firmy, freelancerem lub osobą prywatną prowadzącą działalność gospodarczą, warto przygotować się już dziś. Dzięki temu unikniesz niespodzianek z dnia na dzień i zyskasz pewność, że wybierasz optymalny wariant rozliczenia — czy to „na VAT”, czy w trybie zwolnienia.
Zapraszam do lektury — razem przejdziemy przez tę zmianę i pozwolimy, by Twoja firma skorzystała, a nie została zaskoczona.
Kto może być zwolniony z VAT w 2026 r. – nowe progi, stare zasady
W naszym biurze rachunkowym patrzymy na kwestie zwolnienia z podatku VAT jako na jedno z kluczowych zagadnień dla małych firm i jednoosobowych działalności gospodarczych. Poniżej przedstawiamy, komu przysługuje zwolnienie, jakie warunki trzeba spełnić – uwzględniając zarówno stare zasady (do końca 2025 r.), jak i nowe od 1 stycznia 2026 r.
Limit zwolnienia podmiotowego – nowy próg od 1 01.2026 r.
Dotąd, zgodnie z § ustawą o VAT (art. 113 ust. 1 i ust. 9) zwolnienie podmiotowe przysługiwało podatnikom, których wartość sprzedaży (bez podatku) w poprzednim i bieżącym roku nie przekroczyła limitu 200 000 zł.
Z dniem 1 stycznia 2026 roku nastąpi znacząca zmiana: limit ten zostanie podniesiony z 200 000 zł do 240 000 zł rocznej sprzedaży. Oznacza to, że przedsiębiorcy, których sprzedaż nie przekroczy 240 000 zł (bez VAT) w roku podatkowym, mogą korzystać ze zwolnienia podmiotowego (o ile spełnione inne warunki).
Warunki „stare” i „przejściowe” – co pozostaje, a co się zmienia
Liczenie limitu proporcjonalnego
Jeśli rozpocząłeś działalność w trakcie roku podatkowego, limit zwolnienia (dotychczas 200 000 zł, od 2026 – 240 000 zł) liczony jest proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia działalności w roku. Na przykład: 200 000 × liczba dni / 365. Od 2026 r. zasada proporcjonalności pozostaje, tylko zmienia się kwota bazowa na 240 000 zł.
Przepis przejściowy
Istotny element: nowelizacja przewiduje, że podatnik, który w roku 2025 przekroczy obecny limit 200 000 zł, ale nie przekroczy 240 000 zł, będzie mógł skorzystać ze zwolnienia od 1 stycznia 2026 r.
Dla przykładu: jeśli Twoja sprzedaż w 2025 r. wyniosła np. 235 000 zł, to mimo przekroczenia starego limitu 200 000 zł możesz zostać zwolniony z VAT od 2026 r., pod warunkiem, że spełnisz pozostałe warunki.
Wyłączenia – kiedy zwolnienie z VAT nie przysługuje
Ważne: nawet przy spełnieniu limitu sprzedaży, zwolnienie podmiotowe nie przysługuje w przypadku, gdy podatnik wykonuje określone czynności wymienione w ustawie (art. 113 ust. 13). Poniżej skrócona lista typowych wyłączeń:
- dostawa towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy o VAT (przykładowo: metale szlachetne, wyroby jubilerskie)
- dostawa towarów objętych podatkiem akcyzowym (lub ich części) – np. nowe środki transportu, określone elementy w zestawie środków trwałych
- świadczenie określonych usług: prawnicze, doradztwo (z wyjątkiem usług rolnych)
- sprzedaż towarów elektronicznych, części samochodowych i inne specyficzne branże online – w zależności od szczegółowych przepisów
W praktyce – jeśli działasz w jednej z tych branż, nie masz prawa do zwolnienia z VAT bez względu na kwotę sprzedaży, nawet po 2026 r.
Co to oznacza dla właściciela JDG, małej firmy czy freelancera
Dla przedsiębiorców z sektora małych i średnich firm, freelancerów, jednoosobowych działalności gospodarczych oznacza to:
- Większy „margines bezpieczeństwa” – limit 240 000 zł pozwala na większy obrót przy zachowaniu zwolnienia z VAT, co jest korzystne, jeśli większość klientów to osoby fizyczne lub firmy, które nie odliczają VAT.
- Konieczność monitorowania obrotu – gdyż przekroczenie limitu oznacza obowiązek rejestracji jako czynny podatnik VAT (nawet jeśli wrócisz do zwolnienia, może być konieczna korekta odliczeń).
- Uwaga na branże wyłączone – zwolnienie może być niedostępne pomimo limitu, jeśli wykonujesz wyłącznie czynności wykluczone z art. 113 ust. 13.
- Planowanie startu działalności mid-roku – zastosowanie proporcji pozwala określić pro-rata limitu (np. jeśli start w drugiej połowie roku, limit będzie niższy niż 240 000 zł).
Nasze biuro rachunkowe w Ożarowie Mazowieckim często pomaga klientom z warszawskiego obszaru (Warszawa, Pruszków, Błonie) określić, czy opłaca się korzystać ze zwolnienia czy być czynnym podatnikiem VAT, z uwzględnieniem nowego progu.
KSeF od 2026 r. a przedsiębiorcy zwolnieni z VAT – czy „bez VAT” też trzeba coś robić?
W naszym biurze rachunkowym podkreślamy jedną ważną rzecz: nawet jeśli korzystasz ze zwolnienia z VAT i nie jesteś płatnikiem VAT-czynnych, nie znaczy to, że pozostajesz całkowicie poza nowymi obowiązkami związanymi z KSeF.
Kluczowe informacje w pigułce
-
Obowiązek korzystania z KSeF w postaci wystawiania i odbierania faktur ustrukturyzowanych dotknie również podatników zwolnionych z VAT.
- Harmonogram: od 1 lutego 2026 r. dla dużych przedsiębiorców (sprzedaż brutto > 200 mln zł w 2024 r.) oraz od 1 kwietnia 2026 r. dla pozostałych podatników – w tym zwolnionych z VAT.
- Do końca 2026 r. przewidziane są ułatwienia (przejściowy okres, brak kar) co daje czas na adaptację.
Co to znaczy w praktyce dla Ciebie
Jeśli jesteś przedsiębiorcą korzystającym ze zwolnienia z VAT, oto co powinieneś rozważyć:
- Wystawiasz faktury – nawet jeśli nie naliczasz VAT, ale wystawiasz faktury (np. dla firm), od 1 04 2026 r. będziesz zobowiązany korzystać z KSeF.
- Nie wystawiasz faktur – jeżeli Twoja działalność polega tylko na sprzedaży osobom fizycznym, nie wystawiasz faktur, używasz paragonów, być może kwestia KSeF Cię nie dotyczy tak od razu, ale warto monitorować sytuację.
- Musisz przygotować system – upewnij się, że Twój program do fakturowania jest (lub będzie) zgodny z KSeF, zweryfikuj procedury wystawiania faktur, archiwizacji, przesyłania. Nasze biuro w Ożarowie Mazowieckim pomaga klientom właśnie w tym przygotowaniu.
- Brak kar w 2026 r.? – choć kary za błędy we wdrożeniu KSeF planowane są dopiero od 2027 r., nie można zwlekać – to rok na przygotowania.
Wnioski
Jeśli jesteś zwolniony z VAT, zmiana nie oznacza nagłego obowiązku naliczania VAT-u, ale oznacza obowiązek dostosowania fakturowania – jeśli wystawiasz faktury. Warto więc już dziś skonsultować się z biurem rachunkowym, upewnić się co do swoich procedur i oprogramowania, aby od pierwszego dnia obowiązku być gotowym.

Zwolnienie a obowiązki ewidencyjne, deklaracje i kasy fiskalne
Jako biuro rachunkowe zawsze podkreślamy, że skorzystanie ze zwolnienia z VAT nie oznacza całkowitego braku obowiązków – choć są one znacznie lżejsze niż w przypadku podatników czynnych. Poniżej przedstawiamy, co trzeba wiedzieć i jakie działania trzeba podjąć.
Ewidencja sprzedaży
- Jeśli korzystasz ze zwolnienia podmiotowego (na podstawie limitu) – musisz prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży, która pozwoli monitorować, czy nie przekroczyłeś progu.
- Forma tej ewidencji nie jest ściśle określona – może być papierowa lub elektroniczna.
- Jeśli natomiast korzystasz z zwolnienia przedmiotowego (np. określone usługi medyczne, edukacyjne) i Twoja działalność to wyłącznie czynności zwolnione przedmiotowo – nie masz obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży dla celów VAT.
Deklaracje VAT i JPK
- Podatnik zwolniony z VAT nie składa standardowych deklaracji VAT-7 ani plików JPK_V7, ponieważ nie jest podatnikiem VAT czynnym.
- Warto jednak monitorować sytuację – jeśli progu limitu zostanie przekroczony albo wykonujesz czynności wyłączone, obowiązek rejestracji do VAT i deklarowania powstaje od momentu przekroczenia.
Kasa fiskalna
- Jeżeli sprzedajesz towary lub usługi na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej lub rolników ryczałtowych i przekraczasz próg obrotu lub wykonujesz czynności wskazane w ustawie, mimo zwolnienia z VAT możesz mieć obowiązek stosować kasę fiskalną.
- Nawet jeśli jesteś zwolniony z VAT podmiotowo, obowiązki fiskalne (kasa) mogą dotyczyć niezależnie od VAT-zwolnienia — należy sprawdzić przepisy ustawowe i rozporządzenia dotyczące kas fiskalnych.
Wystawianie faktur
- Zwolnienie z VAT nie wyłącza w każdym przypadku obowiązku wystawienia faktury. Jeżeli nabywca żąda faktury lub prowadzisz sprzedaż B2B, musisz wystawić fakturę nawet jeśli masz zwolnienie.
- Faktura powinna zawierać określone dane oraz wskazanie przepisów podstawy zwolnienia (np. „zwolnienie podmiotowe – art. 113 ustawy o VAT”).
Podsumowując: będąc zwolnionym z VAT, nadal należy prowadzić ewidencję sprzedaży, pilnować limitu, być świadomym obowiązków związanych z kasą fiskalną i fakturami. Dzięki temu nasza firma w Ożarowie Mazowieckim pomaga klientom utrzymać dobrą organizację, unikając niespodzianek w razie kontroli.
Skutki biznesowe podniesienia limitu – komu realnie opłaci się zostać „na zwolnieniu”
W naszym biurze rachunkowym jesteśmy zdania, że podniesienie progu zwolnienia z VAT do 240 000 zł od 1 stycznia 2026 roku to świetna wiadomość — ale jednocześnie nie jest rozwiązaniem idealnym dla wszystkich. Poniżej przeanalizujemy, kto zyskuje, a kto mógłby rozważyć rejestrację jako czynny podatnik VAT.
Kto realnie zyskuje na zwolnieniu?
-
Firmy, które mają przychody poniżej nowego limitu i pracują głównie B2C (osoby fizyczne), gdzie klienci nie odliczają VAT — dzięki zwolnieniu mogę utrzymać prostą strukturę, niższe ceny i mniej formalności.
- Małe działalności, które mają niskie koszty zakupów z podatkiem VAT albo nie mają znaczącej możliwości odliczania — w takim przypadku korzyść z bycia zwolnionym może przewyższyć korzyść z odliczeń.
- Przedsiębiorcy, którzy chcą utrzymywać prostą księgowość i nie chcą mierzyć się z obowiązkami podatnika VAT (deklaracje VAT-7, JPK_V7 etc.) — nowy limit daje więcej „oddechu”.
Kiedy zwolnienie może być mniej korzystne?
-
Firmy działające głównie B2B, których klienci to VAT-owcy, którzy oczekują faktury z VAT i chcą odliczyć podatek — dla nich bycie czynnym podatnikiem VAT może być atrakcyjniejsze.
- Podmioty, które mają znaczące koszty zakupów z VAT (np. sprzęt, materiały) i ponieważ muszą odliczać, zyskują na tym, że mogą odliczyć VAT — w takim przypadku „zwolnienie” ogranicza im prawo do odliczeń.
- Firmy z planami dynamicznego rozwoju — gdy przewidują szybki wzrost obrotów powyżej limitu, bycie zwolnionym może oznaczać konieczność rejestracji jako VAT-owiec w trakcie roku i związane z tym obowiązki.

Harmonogram 2025–2027: osi czasu dotyczącej KSeF
- 1 lutego 2026 – Obowiązek KSeF dla dużych podatników — tych, których obrót w 2024 r. przekroczył 200 mln zł.
- 1 kwietnia 2026 – Rozszerzenie obowiązku KSeF na wszystkich pozostałych podatników (VAT-czynnych i zwolnionych) z terenu Polski.
- 31 grudnia 2026 – Koniec okresu przejściowego dla wielu ułatwień (np. fakturowanie papierowe/elektroniczne dla niskich kwot), przygotowanie do pełnej „normalnej” pracy w systemie.
- 1 stycznia 2027 – Termin wejścia w życie dla najmniejszych przedsiębiorców/mikro-firm — np. tych, których fakturowanie miesięczne jest bardzo niskie.
Najczęstsze błędy przy zwolnieniu z VAT (i jak ich uniknąć)
Choć zwolnienie z VAT znacząco upraszcza rozliczenia, w praktyce wielu przedsiębiorców popełnia kilka powtarzalnych błędów. Oto te, które mogą kosztować najwięcej – i sposoby, jak ich uniknąć.
1. Brak kontroli limitu sprzedaży
Przekroczenie progu (240 000 zł od 2026 r.) powoduje automatyczną utratę prawa do zwolnienia.
Jak uniknąć: prowadź miesięczne zestawienie obrotów i zareaguj, gdy zbliżasz się do 90% limitu.
2. Błędna kwalifikacja działalności
Nie każda branża może korzystać ze zwolnienia (np. usługi doradcze, prawnicze, handel metalami).
Jak uniknąć: sprawdź art. 113 ust. 13 ustawy o VAT lub skonsultuj się z księgowym.
3. Spóźniona rejestracja po przekroczeniu progu
Wielu przedsiębiorców orientuje się za późno, że powinni zgłosić się jako podatnik VAT.
Jak uniknąć: złóż formularz VAT-R natychmiast po przekroczeniu limitu, unikniesz odsetek i korekty faktur.
4. Brak aktualizacji faktur po zmianie statusu
Po wejściu lub powrocie do zwolnienia często zostają stare szablony faktur z nieaktualną stawką VAT.
Jak uniknąć: zaktualizuj system fakturowania i oznaczenia (np. „zwolnienie podmiotowe – art. 113 ustawy o VAT”).
Zwolnienie z VAT to wygoda, ale wymaga czujności. Regularna kontrola obrotów, znajomość wyłączeń i aktualne dane na fakturach pozwolą Ci uniknąć błędów i niepotrzebnych korekt.

Od 2026 roku przedsiębiorcy zyskają większą swobodę – limit zwolnienia z VAT wzrośnie do 240 000 zł, co pozwoli wielu małym firmom uniknąć dodatkowych formalności i uprości prowadzenie działalności. Jednocześnie na horyzoncie pojawia się obowiązkowy KSeF, który obejmie również podatników zwolnionych z VAT, jeśli wystawiają faktury.
Zwolnienie z VAT to wciąż dobra opcja dla tych, którzy sprzedają głównie klientom indywidualnym i mają niewielkie zakupy obciążone VAT. Dla firm działających B2B lub inwestujących w sprzęt i rozwój – opłacalność zwolnienia warto dokładnie przeanalizować z księgowym.
Najważniejsze, aby pamiętać o trzech zasadach:
- Pilnuj limitu sprzedaży – przekroczenie oznacza natychmiastową utratę zwolnienia.
- Sprawdź, czy Twoja branża nie jest wyłączona z możliwości zwolnienia.
- Przygotuj się do KSeF – nawet „bez VAT” faktury będą musiały być wystawiane elektronicznie.
Nasze biuro rachunkowe w Ożarowie Mazowieckim pomaga klientom z Warszawy, Pruszkowa i Błonia bezpiecznie przejść przez te zmiany – analizujemy opłacalność zwolnienia, wdrażamy KSeF i dbamy, by każda firma była gotowa na 2026 rok.

